2030 ലോകകപ്പില്‍ 64 ടീമുകള്‍? വിപുലീകരണത്തിനൊരുങ്ങി ഫിഫ

അടുത്ത ലോകകപ്പില്‍ 64 ടീമുകളായി വിപുലീകരിച്ച് ടൂര്‍ണമെന്റില്‍ ആഗോള പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പുവരുത്താന്‍ ഫിഫ തയ്യാറെടുക്കുന്നു. ഇതിന്റെ സാധ്യത ഫിഫ പരിശോധിക്കുമെന്ന് ഫിഫ പ്രസിഡന്റ് ജിയാനി ഇന്‍ഫാന്റിനോ പറഞ്ഞു. സ്വിസ് വാര്‍ത്താ സൈറ്റായ ബ്ലൂവിനോട് സംസാരിക്കവെ, 2026 ലോകകപ്പിന് ശേഷം ഫിഫയുടെ ബന്ധപ്പെട്ട കമ്മിറ്റികള്‍ ഈ നിര്‍ദ്ദേശം പരിശോധിക്കുമെന്ന് ഇന്‍ഫാന്റിനോ പറഞ്ഞു. 2026 ലോകകപ്പില്‍ 48 ടീമുകളായി വികസിപ്പിച്ചത് ‘100 ശതമാനം’ ശരിയായ തീരുമാനമായിരുന്നെന്നും, പുതിയ ഫോര്‍മാറ്റ് ഒരു ‘വലിയ വിജയമാണെന്നും’ അഭിമുഖത്തില്‍ ഇന്‍ഫാന്റിനോ പറഞ്ഞു. ചെറിയ ഫുട്‌ബോള്‍ രാജ്യങ്ങളുടെ പ്രകടനങ്ങള്‍ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ച്, ഈ വലിയ ടൂര്‍ണമെന്റ് ഫുട്‌ബോളിനെ ആഗോളതലത്തില്‍ കൂടുതല്‍ ശക്തിപ്പെടുത്തിയെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിച്ചു. ‘എല്ലാ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളില്‍ നിന്നുമുള്ള ടീമുകള്‍ ഗോളുകള്‍ നേടുകയും കുറഞ്ഞത് ഒരു പോയിന്റെങ്കിലും സ്വന്തമാക്കുകയും ചെയ്തു. ആഫ്രിക്കയില്‍ നിന്നുള്ള 10 ടീമുകളില്‍ ഒന്‍പതെണ്ണവും നോക്കൗട്ട് ഘട്ടത്തില്‍ എത്തി. കഴിഞ്ഞ ലോകകപ്പില്‍ ആഫ്രിക്കയില്‍ നിന്ന് വെറും അഞ്ച് ടീമുകള്‍ മാത്രമാണുണ്ടായിരുന്നത്. എല്ലാ ടീമുകളെയും ഉള്‍പ്പെടുത്തുന്നതും അവര്‍ക്ക് പങ്കെടുക്കാന്‍ ഈ അവസരം നല്‍കുന്നതും എത്രത്തോളം പ്രധാനമാണെന്നാണ് ഇത് കാണിക്കുന്നത്,’ അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു.
ഫുട്‌ബോളിലെ പരമ്പരാഗത ശക്തികള്‍ക്ക് വേണ്ടി മാത്രമല്ലാതെ ആഗോള ടൂര്‍ണമെന്റ് ‘മുഴുവന്‍ ലോകത്തിനും വേണ്ടി’ സംഘടിപ്പിക്കണമെന്നും, കൂടുതല്‍ പങ്കാളിത്തം മികച്ച ഫുട്‌ബോള്‍ എന്നാണ് അര്‍ത്ഥമാക്കുന്നത്. ലോകകപ്പില്‍ പങ്കെടുക്കാന്‍ ചെറിയ രാജ്യങ്ങള്‍ക്ക് അവസരം നല്‍കുന്നില്ലെങ്കില്‍, അവര്‍ക്ക് മെച്ചപ്പെടാനുള്ള പ്രചോദനം ഇല്ലാതാകും-അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

64 ടീമുകളുള്ള ലോകകപ്പ് എങ്ങനെയായിരിക്കും
64 ടീമുകളുടെ ലോകകപ്പിന്റെ ഘടന എങ്ങനെയായിരിക്കുമെന്ന് ഫിഫ വിശദീകരിച്ചിട്ടില്ല, എന്നാല്‍ കൂടുതല്‍ രാജ്യങ്ങളെ ഉള്‍പ്പെടുത്തി പരമ്പരാഗത ഫോര്‍മാറ്റിലേക്ക് മടങ്ങുക എന്നതായിരിക്കും ഒരു സാധ്യത. നാല് ടീമുകള്‍ വീതമുള്ള 16 ഗ്രൂപ്പുകളായി ടൂര്‍ണമെന്റ് നടത്താം, ഓരോ രാജ്യവും ഗ്രൂപ്പ് ഘട്ടത്തില്‍ മൂന്ന് മത്സരങ്ങള്‍ കളിക്കും. ഓരോ ഗ്രൂപ്പിലെയും മികച്ച രണ്ട് ടീമുകള്‍ 32 ടീമുകളുള്ള നോക്കൗട്ട് ഘട്ടത്തിലേക്ക് മുന്നേറും. ഇത്തരമൊരു ഫോര്‍മാറ്റ് ടൂര്‍ണമെന്റിലെ മത്സരങ്ങളുടെ എണ്ണം 128 ആയി വര്‍ദ്ധിപ്പിച്ചേക്കാം. 32 ടീമുകളുണ്ടായിരുന്ന ലോകകപ്പുകളില്‍ 64 മത്സരങ്ങളാണുണ്ടായിരുന്നത്, എന്നാല്‍ കാനഡ, മെക്‌സിക്കോ, അമേരിക്ക എന്നിവിടങ്ങളില്‍ നടക്കുന്ന ഈ വര്‍ഷത്തെ ടൂര്‍ണമെന്റില്‍ 104 മത്സരങ്ങളുണ്ട്.

ഈ നിര്‍ദ്ദേശത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നത് ആരൊക്കെ
ഈ നിര്‍ദ്ദേശത്തിന് ഏറ്റവും ശക്തമായ പിന്തുണ ലഭിച്ചിരിക്കുന്നത് ദക്ഷിണ അമേരിക്കയില്‍ നിന്നാണ്, 2030ലെ ലോകകപ്പിന്റെ ശതാബ്ദി കൂടുതല്‍ രാജ്യങ്ങളെ ഉള്‍പ്പെടുത്താനുള്ള ഉചിതമായ അവസരമാണെന്ന് ഫുട്‌ബോള്‍ ഉദ്യോഗസ്ഥര്‍ വാദിച്ചു. ലോകകപ്പ് ജേതാക്കളായ അര്‍ജന്റീന, ബ്രസീല്‍, ഉറുഗ്വേ എന്നിവരുള്‍പ്പെടെ ഭൂഖണ്ഡത്തിലെ 10 ദേശീയ അസോസിയേഷനുകളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ദക്ഷിണ അമേരിക്കയിലെ ഫുട്‌ബോള്‍ കോണ്‍ഫെഡറേഷനായ കോണ്‍മെബോള്‍ (CONMEBOL) ആണ് ഈ ആശയത്തിന് നേതൃത്വം നല്‍കുന്നത്. 2025 മാര്‍ച്ചില്‍ നടന്ന ഒരു ഫിഫ കൗണ്‍സില്‍ യോഗത്തില്‍ ഉറുഗ്വേ ഫുട്‌ബോള്‍ ഫെഡറേഷന്‍ പ്രസിഡന്റ് ഇഗ്‌നാസിയോ അലോന്‍സോയാണ് ഈ നിര്‍ദ്ദേശം ആദ്യമായി ഉന്നയിച്ചത്. പിന്നീട് കോണ്‍മെബോള്‍ പ്രസിഡന്റ് അലെജാന്‍ഡ്രോ ഡൊമിംഗ്യൂസ് ഇത് ഔദ്യോഗികമായി അവതരിപ്പിക്കുകയും, ശതാബ്ദി ടൂര്‍ണമെന്റില്‍ കൂടുതല്‍ പേരെ ഉള്‍പ്പെടുത്തണമെന്ന് വാദിക്കുകയും ചെയ്തു. മൂന്ന് ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലായി ആറ് രാജ്യങ്ങളിലായി മത്സരങ്ങള്‍ നടക്കുന്ന 2030ലെ ലോകകപ്പ്, ടൂര്‍ണമെന്റിന്റെ ചരിത്രത്തില്‍ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി ഏറ്റവും കൂടുതല്‍ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഒന്നാകാന്‍ ഇതിനകം തന്നെ തീരുമാനിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 64 ടീമുകളെ ഉള്‍പ്പെടുത്താനുള്ള നിര്‍ദ്ദേശത്തെ ഫിഫ ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ല. കൗണ്‍സില്‍ അംഗങ്ങള്‍ സമര്‍പ്പിക്കുന്ന നിര്‍ദ്ദേശങ്ങള്‍ പരിഗണിക്കാന്‍ തങ്ങള്‍ക്ക് ബാധ്യതയുണ്ടെന്ന് ഭരണസമിതി പറഞ്ഞു, എന്നാല്‍ ടൂര്‍ണമെന്റ് വികസിപ്പിക്കുന്നതില്‍ ഉടന്‍ ഒരു തീരുമാനമെടുക്കുമെന്ന സൂചനയൊന്നുമില്ല.

ഈ നിര്‍ദ്ദേശത്തെ എതിര്‍ക്കുന്നത് ആരൊക്കെ
ടൂര്‍ണമെന്റ് വികസിപ്പിക്കുന്നത് അതിനെ വളരെ വലുതാക്കുമെന്ന് വാദിച്ചുകൊണ്ട് യൂറോപ്പിലെയും ഏഷ്യയിലെയും മുതിര്‍ന്ന ഫുട്‌ബോള്‍ ഉദ്യോഗസ്ഥര്‍ ഈ നിര്‍ദ്ദേശത്തോട് എതിര്‍പ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചു. ഒരു ഫിഫ കൗണ്‍സില്‍ യോഗത്തില്‍ ആദ്യമായി ഉന്നയിക്കപ്പെട്ടതിന് പിന്നാലെ, യുവേഫ (UEFA) പ്രസിഡന്റ് അലക്‌സാണ്ടര്‍ സെഫെറിന്‍ ഈ നിര്‍ദ്ദേശത്തെ ‘ഒരു മോശം ആശയം’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു. ‘ലോകകപ്പിന് തന്നെ ഇതൊരു നല്ല ആശയമല്ല, മാത്രമല്ല ഞങ്ങളുടെ യോഗ്യതാ മത്സരങ്ങള്‍ക്കും ഇതൊരു നല്ല ആശയമല്ല,’ സെഫെറിന്‍ പറഞ്ഞു. ഏഷ്യന്‍ ഫുട്‌ബോള്‍ കോണ്‍ഫെഡറേഷന്‍ (AFC) പ്രസിഡന്റ് ഷെയ്ഖ് സല്‍മാന്‍ ബിന്‍ ഇബ്രാഹിം അല്‍ ഖലീഫയും ഈ നിര്‍ദ്ദേശം നിരസിച്ചിട്ടുണ്ട്. ‘വ്യക്തിപരമായി, ഞാന്‍ ഇതിനോട് യോജിക്കുന്നില്ല,’ ഷെയ്ഖ് സല്‍മാന്‍ കഴിഞ്ഞ വര്‍ഷം പറഞ്ഞു. ‘ഈ വിഷയം മാറ്റങ്ങള്‍ക്ക് വിധേയമായി തുറന്നിടുകയാണെങ്കില്‍, ടൂര്‍ണമെന്റ് 64 ടീമുകളായി വികസിപ്പിക്കുന്നതിന് മാത്രമല്ല, ആരെങ്കിലും വന്ന് എണ്ണം 132 ടീമുകളായി ഉയര്‍ത്തണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടാനും സാധ്യതയുണ്ട്. നമ്മള്‍ എവിടെ ചെന്നവസാനിക്കും? അത് വലിയൊരു അലങ്കോലമായി മാറും.’ 64 ടീമുകളുടെ ലോകകപ്പ് അന്താരാഷ്ട്ര ഫുട്‌ബോള്‍ കലണ്ടറിനെ കൂടുതല്‍ തിരക്കേറിയതാക്കുമെന്നും, ഗ്രൂപ്പ് ഘട്ടത്തിലെ മത്സരതീവ്രത കുറയ്ക്കുമെന്നും, ടൂര്‍ണമെന്റിന് യോഗ്യത നേടുന്നത് എളുപ്പമാക്കുമെന്നും വിമര്‍ശകര്‍ വാദിച്ചു. കളിക്കാര്‍ക്കും ക്ലബ്ബുകള്‍ക്കും ആതിഥേയ രാജ്യങ്ങള്‍ക്കും മേല്‍ അധിക ഭാരം വരുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകളും അവര്‍ ഉന്നയിച്ചിട്ടുണ്ട്.

2030 ലോകകപ്പ് എവിടെ, എപ്പോള്‍ നടക്കും
2030 ജൂണ്‍, ജൂലൈ മാസങ്ങളില്‍ സ്‌പെയിന്‍, പോര്‍ച്ചുഗല്‍, മൊറോക്കോ എന്നീ രാജ്യങ്ങള്‍ സംയുക്തമായാണ് അടുത്ത ലോകകപ്പിന് ആതിഥേയത്വം വഹിക്കുക. 1930ല്‍ ഉറുഗ്വേയില്‍ നടന്ന ആദ്യ ലോകകപ്പിന്റെ നൂറാം വാര്‍ഷികം പ്രമാണിച്ച്, മൂന്ന് പ്രധാന ആതിഥേയ രാജ്യങ്ങളില്‍ ടൂര്‍ണമെന്റ് ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പായി ഉറുഗ്വേ, അര്‍ജന്റീന, പരാഗ്വേ എന്നിവിടങ്ങളില്‍ മൂന്ന് ശതാബ്ദി മത്സരങ്ങള്‍ കളിക്കും. മൂന്ന് ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലായി ആറ് രാജ്യങ്ങളിലായി നടക്കുന്ന ആദ്യ ലോകകപ്പായി ഈ ടൂര്‍ണമെന്റ് മാറും. 2030 ലോകകപ്പില്‍ 64 ടീമുകളായി വികസിപ്പിക്കണമോ എന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നതിന് ഫിഫ സമയപരിധിയൊന്നും നിശ്ചയിച്ചിട്ടില്ല. ടൂര്‍ണമെന്റിന്റെ ഫോര്‍മാറ്റില്‍ വരുത്തുന്ന ഏതൊരു മാറ്റത്തിനും ഭരണസമിതിയുടെ പ്രധാന തീരുമാനമെടുക്കുന്ന പാനലായ ഫിഫ കൗണ്‍സിലിന്റെ അംഗീകാരം അന്തിമമായി ആവശ്യമാണ്. ഈ നിര്‍ദ്ദേശത്തില്‍ കൗണ്‍സില്‍ എപ്പോള്‍ വോട്ടെടുപ്പ് നടത്തുമെന്ന് ഫിഫ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല.