ടിജി മോഹന്ദാസിന്റെ അറസ്റ്റ് രേഖപ്പെടുത്തി
Mon, 10 Aug 2026
ഇന്ന് ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യാ ദിനം. 1942 ഓഗസ്റ്റ് 8, സൂര്യന് അസ്തമിക്കാത്ത ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്തെ വിറപ്പിച്ച ആഹ്വാനം…ബ്രിട്ടീഷുകാര് ഇന്ത്യ വിടുക.
ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമര ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ ജനകീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യാ പ്രസ്ഥാനം. മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെയും ഇന്ത്യന് നാഷണല് കോണ്ഗ്രസിന്റെയും നേതൃത്വത്തില് വമ്പിച്ച പ്രക്ഷോഭം ആരംഭിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷുകാര് ഇന്ത്യയില് നിന്ന് ഉടന് പിന്മാറണമെന്നായിരുന്നു പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രധാന ആവശ്യം. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്തെ ബ്രിട്ടീഷ് നയങ്ങളോടുള്ള ജനങ്ങളുടെ പ്രതിഷേധവും ഇന്ത്യക്ക് സ്വയംഭരണത്തിലേക്കുള്ള വ്യക്തമായ മാര്ഗം നല്കുന്നതില് ക്രിപ്സ് മിഷന് പരാജയപ്പെട്ടതുമാണ് പ്രസ്ഥാനത്തിന് പിന്നിലെ പ്രധാന കാരണങ്ങള്. 1942 ഓഗസ്റ്റ് 8ന് ബോംബെയില് ചേര്ന്ന അഖിലേന്ത്യാ കോണ്ഗ്രസ് കമ്മിറ്റി ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യാ പ്രമേയം അംഗീകരിച്ചു. ഈ അവസരത്തില് മഹാത്മാഗാന്ധി ‘പ്രവര്ത്തിക്കുക അല്ലെങ്കില് മരിക്കുക’ (Do or Die) എന്ന ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ആഹ്വാനം നടത്തി. അഹിംസ മാര്ഗത്തിലൂടെയുള്ള പ്രക്ഷോഭ ആഹ്വാനം ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടത്തെ നടുക്കി.
ബ്രിട്ടീഷ് സര്ക്കാര് ഉടന് തന്നെ പ്രതികരിച്ചു. ഓഗസ്റ്റ് 9ന് ഗാന്ധിജിയെയും മറ്റു പ്രമുഖ കോണ്ഗ്രസ് നേതാക്കളെയും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. എന്നാല് അവരുടെ അറസ്റ്റിന് പ്രസ്ഥാനത്തെ തടയാനായില്ല. വിദ്യാര്ത്ഥികള്, തൊഴിലാളികള്, കര്ഷകര് തുടങ്ങി സാധാരണ ജനങ്ങള് വലിയ തോതില് പ്രതിഷേധങ്ങളിലും പണിമുടക്കുകളിലും പ്രകടനങ്ങളിലും പങ്കെടുത്തു. രാജ്യമാകെ ഗാന്ധിജിക്ക് പിന്നില് അണിനിരന്നു. പല സ്ഥലങ്ങളിലും പ്രതിഷേധക്കാര് റെയില്വേ ഗതാഗതം തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും ടെലിഗ്രാഫ് ബന്ധങ്ങള് വിച്ഛേദിക്കുകയും സര്ക്കാര് ഓഫീസുകള്ക്കെതിരെ പ്രതിഷേധിക്കുകയും ചെയ്തു. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടം അറസ്റ്റുകളും പോലീസ് നടപടികളും ഉള്പ്പെടെയുള്ള ശക്തമായ അടിച്ചമര്ത്തല് നടപടികള് സ്വീകരിച്ചു. 1942 ഡിസംബറോടെ ഏകദേശം 60,000 പേര് തടവിലാക്കപ്പെട്ടതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
സ്ത്രീകളും യുവാക്കളും പ്രസ്ഥാനത്തില് നിര്ണായക പങ്കുവഹിച്ചു. അരുണ ആസഫ് അലി പോലുള്ള നേതാക്കള് പ്രതിരോധത്തിന്റെ പ്രതീകങ്ങളായി മാറി. അറസ്റ്റുകളും സെന്സര്ഷിപ്പും ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും മറഞ്ഞിരുന്ന പ്രവര്ത്തകര് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രവര്ത്തനങ്ങള് ഊര്ജസ്വലമായി തുടര്ന്നു.
ബ്രിട്ടീഷുകാര്ക്ക് പ്രസ്ഥാനത്തെ അടിച്ചമര്ത്താന് കഴിഞ്ഞെങ്കിലും, സ്വാതന്ത്ര്യം നേടാനുള്ള ദൃഢനിശ്ചയം ഇന്ത്യയിലെ കോടിക്കണക്കിന് ജനങ്ങള് പ്രകടിപ്പിച്ചു. ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ അവസാനഘട്ടത്തിലെ ഒരു പ്രധാന വഴിത്തിരിവായി ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യാ പ്രസ്ഥാനം മാറി. ബ്രിട്ടീഷുകാര് ഇന്ത്യ വിട്ടുപോകണമെന്ന ആവശ്യം ഇത് കൂടുതല് ശക്തമാക്കി. ‘ആഗസ്റ്റ് ക്രാന്തി’ എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്ന ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യാ പ്രസ്ഥാനം, സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യക്കായുള്ള ജനങ്ങളുടെ ശക്തമായ ആഗ്രഹത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ഇന്നും ഓര്മ്മിക്കപ്പെടുന്നു. ഏകാധിപത്യവും അടിമത്വവും അടിച്ചേല്പിക്കുന്ന ഭരണസംവിധാനങ്ങള് എത്ര ശക്തമാണെങ്കിലും ജനകീയ മുന്നേറ്റങ്ങള്ക്ക് മുന്നില് പിടിച്ചുനില്ക്കാനാവില്ലെന്ന് ചരിത്രപരമായ വസ്തുതയാണ് ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യാ മൂവ്മെന്റ് നല്കുന്ന പാഠം…
