യൂറോപ്പ് ഏറ്റവും വേഗത്തില്‍ ചൂടാകുന്ന വന്‍കരയായി മാറുന്നു; എന്തുകൊണ്ട്?

പശ്ചിമ യൂറോപ്പില്‍ രണ്ട് മാസത്തിനുള്ളില്‍ രേഖപ്പെടുത്തിയ രണ്ടാമത്തെ അതിശക്തമായ ഉഷ്ണതരംഗം ഒരു ഭയാനകമായ അവസ്ഥയിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു. കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടുകളായി, മറ്റേതൊരു വന്‍കരയേക്കാളും വേഗത്തില്‍ യൂറോപ്പ് ചൂടായിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. യൂറോപ്യന്‍ യൂണിയന്റെ കാലാവസ്ഥാ നിരീക്ഷണ സേവനമായ കോപ്പര്‍നിക്കസ് പറയുന്നതനുസരിച്ച്, 1990കളുടെ പകുതി മുതല്‍ അവിടെ ശരാശരി താപനില ഓരോ ദശാബ്ദത്തിലും ഏകദേശം 1 ഡിഗ്രി ഫാരന്‍ഹീറ്റ് (0.56 ഡിഗ്രി സെല്‍ഷ്യസ്) വീതം ഉയര്‍ന്നിട്ടുണ്ട്. ഇത് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ചൂടാകല്‍ നിരക്കിന്റെ ഇരട്ടിയിലധികമാണ്. മനുഷ്യന്റെ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളില്‍ നിന്നുള്ള കാര്‍ബണ്‍ ഡൈ ഓക്‌സൈഡിന്റെയും ചൂടിനെ തടഞ്ഞുനിര്‍ത്തുന്ന മറ്റ് വാതകങ്ങളുടെയും പുറന്തള്ളല്‍, ഭൂമിയിലെ താപനിലയുടെ ദീര്‍ഘകാല വര്‍ദ്ധനവിന് കാരണമാകുന്നു. ഇത് ഉഷ്ണതരംഗങ്ങളുടെ തീവ്രതയും ദൈര്‍ഘ്യവും വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കാന്‍ സഹായിക്കുന്നു. എന്നാല്‍ ഈ അധിക താപം ലോകമെമ്പാടും എങ്ങനെ വിതരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നുവെന്നും ചില സ്ഥലങ്ങളില്‍ താപനില മറ്റുള്ളവയേക്കാള്‍ വേഗത്തില്‍ ഉയരുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്നും പ്രാദേശിക ഘടകങ്ങളാണ് നിര്‍ണ്ണയിക്കുന്നത്.
യൂറോപ്പിന്റെ വടക്കേ അറ്റങ്ങളില്‍, ചൂടുകൂടിയ അന്തരീക്ഷം ഒരു കാലത്ത് ആര്‍ട്ടിക് പ്രദേശത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം മൂടിയിരുന്ന സമുദ്രത്തിലെ മഞ്ഞുമലകളെ ഉരുക്കുന്നു. ഇത് സമുദ്രത്തിന്റെ ഇരുണ്ട ഉപരിതലത്തെ കൂടുതല്‍ തുറന്നുകാട്ടുകയും സൂര്യന്റെ ഊര്‍ജ്ജം ആഗിരണം ചെയ്യാന്‍ ഇടയാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, ഇത് ഭൂമിയുടെ മുകള്‍ഭാഗത്തും ചുറ്റുപാടുമുള്ള താപനം വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. യൂറോപ്പ് എത്ര വേഗത്തില്‍ ചൂടായി എന്നതിന് പിന്നിലെ മറ്റൊരു ഘടകം മലിനീകരണ നിയന്ത്രണങ്ങളാണ്. വ്യാവസായിക ഉദ്‌വമനത്തിന്മേലുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങള്‍ യൂറോപ്യന്മാരുടെ ശ്വാസകോശത്തിന് ഗുണം ചെയ്തുവെങ്കിലും, സൗരവികിരണത്തെ ബഹിരാകാശത്തേക്ക് തിരികെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കാന്‍ കഴിയുന്ന എയറോസോളുകള്‍ എന്നറിയപ്പെടുന്ന കണങ്ങളുടെ അളവ് വായുവില്‍ കുറയാനും ഇത് കാരണമായി. സൂര്യന്റെ ഊര്‍ജ്ജത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കാന്‍ ഭൂമിയില്‍ മഞ്ഞും കുറവാണ്. കോപ്പര്‍നിക്കസിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച്, കഴിഞ്ഞ വര്‍ഷം യൂറോപ്പില്‍ മഞ്ഞുമൂടിയ പ്രദേശത്തിന്റെ അളവ് അതിന്റെ വാര്‍ഷിക ഉച്ചസ്ഥായിയില്‍ ശരാശരിയേക്കാള്‍ മൂന്നിലൊന്ന് കുറവായിരുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി കൂടുതല്‍ മണ്ണ് തുറന്നുകാട്ടപ്പെടുകയും അവയ്ക്ക് ചൂട് വലിച്ചെടുക്കാന്‍ കഴിയുകയും ചെയ്യുന്നു, പ്രത്യേകിച്ച് സ്‌കാന്‍ഡിനേവിയയിലും റഷ്യയുടെ യൂറോപ്യന്‍ ഭാഗത്തും.
കരയിലും കടലിലുമുള്ള ഈ മാറ്റങ്ങള്‍ യൂറോപ്പിന് മുകളിലൂടെ വായു സഞ്ചരിക്കുന്ന രീതിയിലും മാറ്റം വരുത്തുന്നു. ഇത് ചുട്ടുപൊള്ളുന്ന ഉഷ്ണതരംഗങ്ങള്‍ കൂടുതല്‍ ഇടവിട്ടുണ്ടാകാന്‍ കാരണമായേക്കാം. ഉഷ്ണരേഖാ പ്രദേശവും തണുത്ത ഉത്തരധ്രുവവും തമ്മിലുള്ള താപനില വ്യത്യാസമാണ് ഉത്തരാര്‍ദ്ധഗോളത്തിലുടനീളമുള്ള കാലാവസ്ഥയെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകം. എന്നാല്‍ ഓരോ വസന്തകാലത്തും യൂറോപ്പില്‍ ഭൂമിയിലെ മഞ്ഞും തീരക്കടലിലെ മഞ്ഞും കുറയുമ്പോള്‍, ആ താപനില വ്യത്യാസം കുറയുന്നു. ഇത് ജെറ്റ് സ്ട്രീമിനെയോ കാലാവസ്ഥയെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ശക്തമായ പടിഞ്ഞാറന്‍ കാറ്റുകളുടെ ബെല്‍റ്റിനെയോ വഴിതിരിച്ചുവിടുകയും, ഭൂഖണ്ഡത്തില്‍ നീണ്ടുനില്‍ക്കുന്ന വേനല്‍ക്കാല ഉഷ്ണതരംഗങ്ങള്‍ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്‌തേക്കാമെന്ന് 2020 ലെ ഒരു പഠനത്തില്‍ ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ തെളിയിച്ചു. സമീപ ദശകങ്ങളില്‍, ജെറ്റ് സ്ട്രീം യൂറോപ്പിന് മുകളില്‍ കൂടുതല്‍ തവണ രണ്ട് ശാഖകളായി വിഭജിക്കപ്പെടുകയും, ദുര്‍ബലമായ കാറ്റുള്ള ഒരു പ്രദേശം സൃഷ്ടിക്കുകയും അവിടെ ദിവസങ്ങളോളം ചൂട് കുടുങ്ങിക്കിടക്കുകയും ചെയ്യാമെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. സാധാരണഗതിയില്‍, ജെറ്റ് സ്ട്രീം അറ്റ്‌ലാന്റിക്കില്‍ നിന്നുള്ള തണുത്ത സമുദ്ര വായുവിനെ യൂറോപ്പിലേക്ക് വീശാന്‍ സഹായിക്കുന്നു. എന്നാല്‍ ജെറ്റ് വിഭജിക്കപ്പെടുമ്പോള്‍, രണ്ട് ശാഖകള്‍ക്കിടയിലുള്ള ഉയര്‍ന്ന മര്‍ദ്ദമുള്ള വായു കാലാവസ്ഥാ മുന്നണികളുടെ ഈ സാധാരണ ചലനത്തെ വഴിതിരിച്ചുവിടുന്നു. അത് വെറും ചുട്ടുപൊള്ളുന്ന കുറച്ച് വേനല്‍ക്കാല ദിനങ്ങളെ മാരകമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളുള്ള ഒരാഴ്ച നീണ്ടുനില്‍ക്കുന്ന ഉഷ്ണതരംഗമാക്കി മാറ്റാന്‍ പ്രാപ്തമാണ്.
2022ല്‍ നടന്ന ഒരു പഠനത്തില്‍, പടിഞ്ഞാറന്‍ യൂറോപ്പില്‍ അടുത്തിടെയുണ്ടായ ഉഷ്ണതരംഗങ്ങളുടെ ആവൃത്തിയിലും തീവ്രതയിലുമുള്ള വര്‍ദ്ധനവ് ദീര്‍ഘനേരം നിലനില്‍ക്കുന്ന ഈ ‘ഇരട്ട ജെറ്റ്’ (double jet) രീതികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവെന്ന് ഗവേഷകര്‍ കണ്ടെത്തി. എന്നിരുന്നാലും, മനുഷ്യര്‍ കാരണമുണ്ടാകുന്ന കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങള്‍ ഇരട്ട ജെറ്റുകളെ കൂടുതല്‍ സ്ഥിരതയുള്ളതോ ഇടയ്ക്കിടെ ഉണ്ടാകുന്നതോ ആക്കുന്നുണ്ടോ എന്നത് ഇപ്പോഴും വ്യക്തമല്ല. യൂറോപ്പിലുടനീളം 70,000ത്തോളം ആളുകളുടെ ജീവനെടുത്ത 2003ലെ ഉഷ്ണതരംഗത്തില്‍, ഇരട്ട ജെറ്റ് 29 ദിവസത്തോളം നീണ്ടുനിന്നു. നിലവിലെ ചൂട് അത്രത്തോളം നീണ്ടുനില്‍ക്കുന്നില്ലെങ്കില്‍പ്പോലും, ഇത് ഇതിനകം തന്നെ റെക്കോര്‍ഡ് ബുക്കുകള്‍ തിരുത്തിയെഴുതുകയാണ് ചെറിയ വര്‍ദ്ധനവുകളിലൂടെയല്ല, മറിച്ച് വലിയ കുതിപ്പുകളിലൂടെ.
മനുഷ്യര്‍ കാരണമുണ്ടാകുന്ന താപനം മൂലം ഇത്രയും വലിയൊരു ഉഷ്ണതരംഗം ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത എത്രത്തോളമാണെന്ന് കണക്കാക്കാന്‍ ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ ഫ്രാന്‍സിലെയും ബ്രിട്ടനിലെയും മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളിലെയും നിലവിലെ താപനില വിശകലനം ചെയ്യുന്നു. ‘കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം മൂലം താപനില വര്‍ദ്ധിക്കുമെന്നും താപനില റെക്കോര്‍ഡുകള്‍ തകര്‍ക്കപ്പെടുമെന്നും ഞങ്ങള്‍ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു,’ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ബ്രിസ്റ്റോള്‍ സര്‍വകലാശാലയിലെ കാലാവസ്ഥാ ശാസ്ത്രജ്ഞയായ ലിസി കെന്‍ഡണ്‍ പറഞ്ഞു. ഈ ഉഷ്ണതരംഗ സമയത്ത് ‘അസാധാരണമായിട്ടുള്ളത്’, മുന്‍ റെക്കോര്‍ഡുകള്‍ ഭേദിക്കുന്നതിന്റെ അളവാണെന്ന് അവര്‍ പറഞ്ഞു.